Lộ trình xăng sinh học E10, từ định hướng chiến lược đến ngày vận hành toàn diện

Trước giờ vận hành chính thức, cuộc làm việc giữa Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và Bộ Công thương vào cuối tháng 4 vừa qua đã khẳng định những định hướng chiến lược mang tính quyết định. Tại buổi làm việc, trước diễn biến phức tạp của thị trường năng lượng thế giới, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh nguyên tắc: Bộ Công thương chịu trách nhiệm cao nhất, chủ động phối hợp các nguồn lực để không xảy ra tình trạng thiếu hụt điện, xăng dầu trong mọi tình huống. Đây là yếu tố then chốt để bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, ổn định kinh tế vĩ mô. Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì buổi làm việc với Bộ Công thương, nhấn mạnh mục tiêu bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và thúc đẩy lộ trình xăng sinh học E10. (Ảnh: Thanh Giang) Để thực hiện mục tiêu này, Thủ tướng yêu cầu Bộ Công thương hoàn thiện phương án tái cơ cấu hệ thống kinh doanh, phân phối xăng dầu theo hướng cắt giảm khâu trung gian, tối ưu hóa chi phí nhằm hài hòa lợi ích giữa doanh nghiệp và người tiêu dùng. Đồng thời, việc đẩy nhanh tiến độ đầu tư hệ thống kho dự trữ xăng dầu quốc gia được xác định là giải pháp chiến lược nâng cao năng lực tự chủ, ứng phó với các cú sốc cung ứng toàn cầu. Đặc biệt, hướng tới mốc 1/6/2026, Thủ tướng yêu cầu Bộ Công thương tập trung thúc đẩy sử dụng xăng E10 trên phạm vi toàn quốc. Tư duy chiến lược và hành lang pháp lý đồng bộ Lộ trình áp dụng xăng E10 từ ngày 1/6/2026 là bước cụ thể hóa nhất quán đường lối của Đảng về phát triển năng lượng xanh, xây dựng nền kinh tế tuần hoàn và giảm phát thải. Trước đó, Nghị quyết số 55-NQ/TW ngày 11/2/2020 của Bộ Chính trị về định hướng Chiến lược phát triển năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đã xác lập nền móng cho nguồn nhiên liệu sạch. Tư duy này tiếp tục được kế thừa tại Nghị quyết số 70-NQ/TW ngày 20/8/2025 của Bộ Chính trị về đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia. Cụ thể hóa đường lối của Đảng, Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1658/QĐ-TTg về Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh và Quyết định số 215/QĐ-TTg về Chiến lược phát triển năng lượng quốc gia, hướng tới mục tiêu đưa mức phát thải ròng bằng "0" (Net Zero) vào năm 2050. Thực tế, định hướng thay thế xăng khoáng bằng nhiên liệu sinh học đã được triển khai từ sớm thông qua Quyết định số 53/2012/QĐ-TTg. Từ ngày 1/1/2018, xăng sinh học E5 đã được phân phối trên toàn quốc. Từ cuối năm 2024, trên cơ sở chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Công thương đã chủ động tái khởi động lộ trình nhiên liệu sinh học mới bài bản, khoa học: khảo sát trực tiếp tại các đô thị lớn; lấy ý kiến chuyên sâu từ Đại học Bách khoa Hà Nội, các tổ chức quốc tế và các hiệp hội sản xuất ô tô, xe máy (VAMA, VAMM). Sự đồng thuận của 60 cơ quan, đơn vị cùng các luận cứ khoa học là cơ sở để Chính phủ ban hành Nghị định số 146/2025/NĐ-CP, phân cấp thẩm quyền cho Bộ Công Thương ban hành lộ trình. Ngày 7/11/2025, Bộ Công thương ban hành Thông tư số 50/2025/TT-BCT, quy định áp dụng xăng E10 từ ngày 1/6/2026 và duy trì xăng E5RON92 đến hết năm 2030. Việc duy trì song song loại xăng E5 trong giai đoạn chuyển tiếp thể hiện tư duy quản lý thận trọng, bảo đảm quyền lợi cho người tiêu dùng sử dụng phương tiện đời cũ. Đồng thời, Bộ đã tham mưu ban hành Quyết định số 46/2025/QĐ-TTg và Chỉ thị số 07/CT-TTg ngày 26/2/2026 nhằm phân định rõ trách nhiệm của các bên liên quan. Bảo đảm nguồn cung và hạ tầng phân phối Với mức tiêu thụ xăng cả nước khoảng 1 triệu m³/tháng, lượng etanol (E100) cần thiết để phối trộn ước tính khoảng 100.000m³/tháng. Hiện tại, nguồn sản xuất trong nước ổn định khoảng 25.000m³/tháng, kết hợp nguồn nhập khẩu chủ động khoảng 75.000m³/tháng, bảo đảm quá trình phối trộn diễn ra liên tục. Tính đến ngày 23/4/2026, 13/26 thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu đã tham gia đầu tư hệ thống trạm phối trộn bài bản. Trong đó, ba doanh nghiệp chủ lực giữ vai trò hạt nhân là: Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex): công suất đạt 455.000m³/tháng (đang nâng cấp lên 550.000m³/tháng). Tổng công ty Dầu Việt Nam (PVOil): công suất 320.000m³/tháng. Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Dầu khí Thành phố Hồ Chí Minh (Saigon Petro): công suất 120.000m³/tháng. Hệ thống trạm phối trộn hiện đại của các doanh nghiệp đầu mối, sẵn sàng đáp ứng vượt nhu cầu tiêu thụ xăng E10 của thị trường toàn quốc. Tổng công suất của ba đơn vị này đạt 890.000m³/tháng, đáp ứng từ 89% đến 96% nhu cầu thị trường. Khi 10 doanh nghiệp đầu mối còn lại hoàn thành cấp phép, tổng công suất phối trộn toàn quốc sẽ đạt 1.178.600m³/tháng, vượt nhu cầu tiêu thụ thực tế. Nhà máy lọc dầu Bình Sơn cũng sẵn sàng tham gia phối trộn từ 20.000-40.000m³/tháng trong tháng 5/2026 và nâng lên 70.000-90.000m³/tháng từ tháng 6/2026 để điều tiết thị trường. Về hạ tầng bán lẻ, việc chuyển đổi từ xăng khoáng sang E10 chủ yếu tập trung vào súc rửa bồn bể, điều chỉnh cột bơm và phương tiện vận chuyển trên nền tảng sẵn có từ thời kỳ phân phối xăng E5, không làm phát sinh chi phí đầu tư lớn. Các doanh nghiệp lớn đã chủ động đi đầu: PVOil triển khai E10 trên toàn hệ thống gần 1.000 cửa hàng từ ngày 15/5/2026; Petrolimex chính thức phân phối toàn diện từ ngày 20/5/2026. Qua các giai đoạn thử nghiệm, cơ quan quản lý chưa ghi nhận phản ánh tiêu cực nào về tác động của xăng E10 tới tuổi thọ động cơ. Người dân tiếp cận và sử dụng xăng sinh học E10 tại một cột bơm đã hoàn thành chuyển đổi từ giữa tháng 5/2026. Hướng tới sự đồng thuận xã hội Theo Bộ Công thương, việc thúc đẩy áp dụng xăng sinh học E10 theo lộ trình tại Thông tư 50 mang lại chuỗi giá trị bền vững cho quốc gia. Về môi trường, đây là giải pháp giảm phát thải khí nhà kính và ô nhiễm không khí tại các đô thị. Về kinh tế-xã hội , chính sách này kích cầu ngành công nghiệp nhiên liệu sinh học nội địa, tạo đầu ra ổn định cho các mặt hàng nông sản (sắn, ngô, mía), nâng cao thu nhập cho nông dân. Đặc biệt, việc sử dụng xăng sinh học góp phần giảm phụ thuộc vào nguồn nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, gia tăng năng lực tự chủ của nền kinh tế trước các biến động địa chính trị toàn cầu. Sử dụng nhiên liệu sinh học là chủ trương đúng đắn, phù hợp với xu thế phát triển bền vững. Trước thềm cột mốc ngày 1/6/2026, sự đồng thuận, đồng hành của người dân và doanh nghiệp chính là nguồn lực quyết định để các quyết sách của Đảng và Chính phủ đi vào thực tiễn một cách thực chất, hướng tới mục tiêu xây dựng một Việt Nam xanh và tự chủ. ​